پادشاهی سوخوتای که در حوضه بالایی رودخانه چائو فرایا واقع شده است، در میانه قرن سیزدهم میلادی تأسیس شد، زمانی که یک حاکم محلی تایی علیه حکومت خمر در یک پایگاه امپراتوری خمر قیام کرد. تحت حکمرانی دو پادشاه اول خود، سوخوتای تنها یک قدرت محلی کوچک باقی ماند. با این حال، پادشاه سوم آن، رامخامهانگ (حکومت حدود 1279–1298)، قدرت سوخوتای را تا جنوب تا ناخون سی تامارات، به غرب تا میانمار امروزی، و به شمالشرق تا لوانگ پرابانگ در لائوس مدرن گسترش داد. همه این سرزمینها به زور فتح نشدند؛ بسیاری از آنها به عنوان ایالتهای تابع یا خراجگزار سوخوتای بر اساس روابط خویشاوندی یا وفاداری شخصی درآمدند و در قالب یک کنفدراسیون سست به هم متصل بودند.
رامخامهانگ نه تنها به خاطر گسترش قلمرو سوخوتای مشهور است بلکه به دلیل به جا گذاشتن یک کتیبه سنگی برجسته نیز شناخته میشود، که بسیاری از پژوهشگران آن را قدیمیترین نمونه نوشتار به هر زبان تایی میدانند. این کتیبه که در سال 1292 نوشته شده و از خط خمر که با صداها و لحنهای زبان تایی سازگار شده استفاده میکند، پادشاهی سوخوتای را به عنوان یک حکومت ثروتمند، فعال در تجارت و با حکومتی پدرسالار و مهربان به تصویر میکشد. بر اساس این کتیبه، دولت مالیات کمی از شهروندان میگرفت، با همه اتباع (از جمله غیر تاییها) برابر رفتار میکرد و عدالت را برای همه فراهم میکرد.
دوران سوخوتای، از میانه قرن سیزدهم تا میانه قرن پانزدهم، به خاطر مجسمهسازی و سفالگریاش شناخته میشود. مجسمههای برنزی ظریف بودا، به ویژه آنهایی که او را در حال راه رفتن نشان میدهند، نمونههای شاخص این دوره هستند. ظروف سرامیکی سلدون ساخته شده در سوخوتای و ساوانخالوک در سراسر جنوب شرقی آسیا صادر میشدند.
سوخوتای تنها دولت تایی در جنوب شرقی آسیا در این دوره نبود. در میانه قرن سیزدهم در منطقهای که امروزه شمال تایلند نامیده میشود، یک حاکم تایی به نام منگرای (حکومت حدود 1259–1317؛ از 1292 تا 1317 در چیانگ مای) پادشاهی کهن مون، هاریپونجایا، را فتح کرد و پایتخت جدیدی در چیانگ مای ساخت. تحت حکومت منگرای و جانشینانش، لان نا با پایتختی چیانگ مای، نه تنها به قدرت رسید بلکه به مرکزی برای گسترش بوداییگری ترواده به اقوام تایی در مناطقی که امروزه شمال شرق میانمار، جنوب چین و شمال لائوس نامیده میشوند، تبدیل شد. تحت حکومت تیلوکاراچا (حکومت 1441–1487)، لان نا به خاطر مطالعات بودایی و ادبیاتش مشهور شد. در قرن شانزدهم، لان نا توسط برمه فتح شده و به امپراتوری برمه ملحق شد که تا اواخر قرن هجدهم تحت آن حکومت باقی ماند.