ترواده – شاخه اصلی بودیسم در جنوب‌شرق آسیا

ترواده شاخه‌ای مهم از بودیسم است که در سریلانکا (سیلان)، میانمار (برمه)، تایلند، کامبوج و لائوس رایج است.

ترواده مانند سایر شاخه‌های بودیسم ادعا می‌کند که بیشترین وفاداری را به آموزه‌ها و روش‌های اصلی بودا دارد. پیروان ترواده به متون مقدس پالی که بخشی از بودیسم باستان هند است، احترام می‌گذارند و خط موروثی خود را به «سالخوردگان» (Sthaviras به سانسکریت، Theras به پالی) نسبت می‌دهند که پیرو سنت راهبان ارشد اولین جامعه بودایی یا سانگها بودند.

پس از مرگ بودا، جامعه بودایی در قرون اولیه به چند فرقه تقسیم شد که در ابتدا تفاوت زیادی با هم نداشتند. نخستین انشعاب در قرن چهارم پیش از میلاد رخ داد، زمانی که گروهی از Sthaviravadins جدا شدند و Mahasanghika نام گرفتند. جدایی دوم زمانی بود که Sarvastivadins از Vibhajyavadins جدا شدند؛ Vibhajyavadins که بیشتر در جنوب هند و سریلانکا پراکنده بودند، به نام Theravadins شناخته شدند.

در دوران حکومت امپراتور آشوکا (قرن سوم پیش از میلاد)، مکتب ترواده به سریلانکا رفت و به سه شاخه فرعی تقسیم شد که به نام مراکز راهب‌نشین‌شان شناخته می‌شوند: ماهاویهاریکا، آبهایگیریکا و جتاوانیا. مکتب ترواده به تدریج به سمت شرق گسترش یافت و در اواخر قرن یازدهم در میانمار و در قرن‌های سیزدهم و چهاردهم در کامبوج و لائوس غالب شد.

ایده‌آل ترواده بودیسم، «آراهات» (arahant به پالی) یا قدیسی است که به واسطه تلاش‌های خود به روشن‌بینی دست می‌یابد. ترواده‌ای‌ها نقش راهب و فرد عادی را به روشنی از هم تفکیک می‌کنند و معتقدند رسیدن به روشن‌بینی در زندگی دنیوی ممکن نیست. آنان بودای تاریخی را به عنوان استادی کامل و مقدس بسیار محترم می‌شمارند اما به تعداد زیادی از بوداها و بودیساتوهایی که در مهایانا پرستش می‌شوند، احترام نمی‌گذارند.