موسیقی کلاسیک تایلند به مجموعهها و اجراهای تشریفاتی مرتبط با دربار مرکزی تایلند گفته میشود که شکل امروزی خود را حدود ۸۰۰ سال پیش در مراکز سلطنتی این منطقه پیدا کردند. این سبک، هرچند از سنتها و اجراهای قدیمیتر، به ویژه از هند، تأثیر پذیرفته، اما امروزه بهعنوان یک بیان کاملاً منحصر به تایلند شناخته میشود.
اصلیترین گروههای موسیقی کلاسیک تایلند #
سه گروه اصلی موسیقی کلاسیک تایلند عبارتاند از:
-
پیپات (Piphat)
-
خرئانگ سای (Khrueang Sai)
-
ماهوری (Mahori)
اگرچه هرکدام تفاوتهای قابل توجهی دارند، همگی از سازبندی پایهای مشابه و رویکرد نظری مشترکی بهره میبرند. در تمام این گروهها، چینگ (صفحههای کوچک فلزی دستی) و کراپ (چوبک) برای مشخص کردن ضرب اصلی مورد استفاده قرار میگیرد.
تأثیر موسیقی کلاسیک تایلند بر منطقه #
-
موسیقی سنتی میانمار تحت تأثیر موسیقی تایلند و به ویژه سبک یودایا (Yodaya) قرار گرفت که از آیوتایا وارد این کشور شد.
-
در دوران اولیه سلطنت رattanakosin، با گسترش نفوذ سیاسی و فرهنگی سیام به لاوس و کامبوج، موسیقی تایلند به سرعت توسط دربارهای آن کشورها پذیرفته شد.
-
طبق گفتهٔ فرِدریک ماورل:
«از پایان قرن هجدهم تا قرن نوزدهم، تعدادی از رقصندگان زن کلاسیک و موسیقیدانان کامبوج با استادان تایلندی (ajarn) آموزش دیدند و این ارتباط فرهنگی باعث نفوذ شدید فرهنگ تایلندی در میان طبقهٔ بالای کامبوج شد.»
سازها و ساختار موسیقی کلاسیک تایلند #
-
انواع طبلهای کوچک (کلونگ) برای مشخص کردن ساختار ریتمیک پایه (natab) استفاده میشوند، که با ضربهای بر زنگ معلق (mong) پایان مییابد.
-
ارکسترهای کلاسیک تایلندی شباهت زیادی به گروههای موسیقی کامبوج (pinpeat و mahori) دارند و از نظر ساختاری با گاملان بالی و جاوه مشابهاند. احتمالاً ریشهٔ مشترک آنها به انتشار طبلهای برنزی دونگ-سون ویتنام در قرن اول میلادی بازمیگردد.
سنتها و آهنگسازان #
-
آثار سنتی موسیقی کلاسیک تایلند معمولاً بینام و ناشناس هستند و از طریق سنت شفاهی اجرا منتقل شدهاند.
-
از زمان آغاز دورهٔ مدرن بانکوک، نام برخی آهنگسازان شناخته شد و از اوایل قرن بیستم، بسیاری از آثار با نتنویسی ثبت گردید.
-
با این حال، موسیقیدانان این آثار را به صورت اشکال کلی و قابل انعطاف تصور میکنند و اجرای آنها همواره با تغییرات و بداههنوازی همراه است.
نمونههای معروف #
-
Kham Hom («کلمات شیرین»)
-
Sansoen Phra Barami («سرود سلطنتی تایلند»)
نکته تکمیلی #
موسیقی کلاسیک تایلند نه تنها تکنیکهای پیچیدهٔ موسیقی و ریتم را حفظ کرده، بلکه نشاندهندهٔ ارتباط عمیق میان فرهنگ، مذهب و دربار سلطنتی است و بهعنوان یک میراث فرهنگی زنده هنوز در جشنها و مراسم رسمی تایلند اجرا میشود.