میان سدههای یازدهم تا سیزدهم میلادی، مناطق مرکزی و شمالشرقی تایلند تحت فرمانروایی خمرها از سرزمین کامبوج قرار گرفت. در نتیجه، آیین هندو-برهمنی در این سرزمین گسترش یافت و باعث شکلگیری سبکهای هنری، پیکرهسازی و معماری شد که شباهت زیادی به هنر خمر داشت. این سبک هنری در تایلند به نام سبک لُپبوری شناخته میشود؛ نامی برگرفته از شهر باستانی لُپبوری (Lavo). این اصطلاح هم به هنر تحتتأثیر خمر و هم به آثار اصیل خمر در تایلند اشاره دارد.
ویژگیهای هنر لُپبوری #
-
هنرمندان لُپبوری در آغاز بیشتر به آیین هندو–برهمنی وابسته بودند، اما در دورههای بعدی، آثار مرتبط با بودیسم مهایانه نیز پدید آمد.
-
آثار باقیمانده عمدتاً شامل کندهکاریهای سنگی و برنزی هستند.
-
در معماری، از آجر و سنگ استفاده میشد و رایجترین شکل معماری، سبک پرَنگ (Prang) بود که از معماری انگکور خمر تأثیر گرفته بود.
-
نمونههای مهم معماری خمر در تایلند:
-
پرا پرنگ سام یوت (Phra Prang Sam Yot) در استان لُپبوری
-
پهنوم رونگ (Phanom Rung) در استان بوریرام
-
تغییرات تاریخی #
در سدهٔ سیزدهم میلادی، با تأسیس پادشاهی سوخوتای، سرزمین لُپبوری تحت نفوذ آن درآمد. از این زمان به بعد، هنر و معماری نهتنها بازتابدهندهٔ سنتهای خمر بود، بلکه تلاشی برای ایجاد هویت مستقل تایلندی به شمار میرفت.
نکتهٔ تکمیلی #
هنر لُپبوری نمونهای ارزشمند از پیوند فرهنگی و هنری میان کامبوج و تایلند است. از یکسو بازتابدهندهٔ شکوه معماری خمر و از سوی دیگر، نقطهٔ آغاز شکلگیری سبکهای اصیل تایلندی به شمار میرود. این دوره در واقع پلی میان هنر انگکوری و هنر سوخوتای بود که مسیر تکامل هنر تایلند را شکل داد.