มุรตะฏอ มุเฏาะฮะรี หรือที่รู้จักในชื่อ ชะฮีด มุเฏาะฮะรี หรือ ครู มุเฏาะฮะรี ท่านเป็นนักคิดนักเขียนชีอะฮ์ในศตวรรษที่ 14 ฮ.ศ เป็นหนึ่งในลูกศิษของ อัลลามะฮ์ ตะบาตะบาอี และ อิมามโคมัยนี ชะฮีด มุเฏาะฮะรี ถือว่า เป็นหนึ่งในผู้มีอิทธิพลและเป็นหนึ่งในผู้นำทางปัญญาของการขับเคลื่อนการปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน เป็นหัวหน้าสภาการปฏิวัติจนถึงวันที่ท่านถูกสังหาร
ก่อนการปฏิวัติอิสลาม การต่อสู้ทางปัญญาของ ชะฮีด มุเฏาะฮะรี กับกระแสแนวคิดของลัทธิมาร์กซิสต์ในอิหร่าน ซึ่งถือว่าเป็นบทบาทที่สำคัญที่ทำให้เยาวชนหลีกห่างจากแนวคิดลัทธิมาร์กซิสต์ ท่านเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้ง ฮูซัยนียะฮ์ เอรชอด
ชะฮีด มุเฏาะฮะรี มีผลงานที่เกี่ยวกับปรัชญาและเทววิทยาอิสลามมากมาย ท่านอธิบายคำสอนของอิสลามและชีอะฮ์โดยปรับปรุงให้ทันสมัย ซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของกิจกรรมทางปัญญาของท่าน ชะฮีด มุเฏาะฮะรีจัดเตรียมคำสอนอิสลามซึ่งก่อนหน้านี้นำเสนอในรูปแบบของเนื้อหาที่ซับซ้อนและเข้าใจยากให้เป็นภาษาที่ผู้ฟังเข้าใจ หนังสือของท่านมีหัวข้อทางศาสนาต่างๆ ซึ่งได้รับการตีพิมพ์หลายครั้งในภาษาต่างๆ
ชะฮีด มุเฏาะฮะรี เกิดเมื่อวันที่ 13 บะฮ์มัน ปี 1298 ณ ฟารีมอนปริมณทลของเมืองมัชฮัด
มูฮัมหมัด ฮูเซน มุเฏาะฮะรี บิดาของ ชะฮีด มุเฏาะฮะรี เป็นที่เคารพนับถือจากผู้คนในฟารีมอน และเป็นหนึ่งในลูกศิษของ ออคุนด์ คุรอซอนี ชะฮีด มุเฏาะฮะรีได้กล่าวไว้ว่า ด้วยกับความศรัทธา ความยำเกรง การกระทำอันชอบธรรม และความจริงใจของบิดาของฉัน ได้ทำให้ฉันเป็นคนดี
ชะฮีด มุเฏาะฮะรี เรียนรู้วิชาการพื้นฐานจากบิดาของท่าน และ เริ่มเรียนที่โรงเรียนศาสนามัชฮัดตั้งแต่อายุ 13 ปี ในปี 1316 ท่านไปที่เมืองกุมและอยู่ที่นั่นประมาณ 15 ปี และใช้ประโยชน์จากบทเรียนของอาจารที่นั่น เช่น อยาตุลลอฮ์ บูรูเยรดี อิมามโคมัยนี และอัลลามะฮ์ ตะบาตะบาอี หลังจากนั้น ดังที่ภรรยาของท่านกล่าวไว้ ท่านออกจากเมืองกุมและย้ายไปเตหะรานเนื่องด้วยเหตุผลทางปัจจัยยังชีพ
ชะฮีด มุเฏาะฮะรี แต่งงานในปี 1331 ท่านมีบุตรชายสามคน บุตรสาวสี่คน บุตรชายที่มีชื่อเสียงที่สุดของท่านคือ อาลี มุเฏาะฮะรี ซึ่งเคยเป็นสมาชิกสภาอิสลามมาสองสมัย มูฮัมหมัด มุเฏาะฮะรี บุตรชายอีกคนของชะฮีด มุเฏาะฮะรี สำเร็จการศึกษาที่สถาบันศาสนาเมืองกุม และ ศึกษาที่มหาวิทยาลัยโตรอนโต ประเทศแคนาดา จนกระทั่งเขาได้รับปริญญาเอกด้านปรัชญาศาสนา Ali Ardeshir Larijani อดีตหัวหน้าสภาอิสลามแห่งอิหร่าน คือลูกเขยคนหนึ่งของชะฮีด มุเฏาะฮะรี
ชะฮีด มุเฏาะฮะรี อพยพจากเมืองกุม ไปยัง เตหะรานในปี 1331 และสอนที่โรงเรียน เซะพะร์ซอลอร (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัย ชะฮีด มุเฏาะฮะรี) และสอนที่โรงเรียน มัรวี ผลงานแรกของท่านคือ หนังสืออรรถาธิบายหลักการปรัชญาและเระออลิสม์ (ผลงานของอาจารของท่าน อัลลามะฮ์ ตะบาตะบาอี ) ซึ่งได้รับการตีพิมพ์ในปี 1332 และตั้งแต่ปี 1334 ท่านได้สอนที่คณะเทววิทยาและอิสลามศึกษาของมหาวิทยาลัยเตหะราน
ลายมือของชะฮีด มุเฏาะฮะรี ในเรือนจำชั่วคราวชาฮ์บานี 15 โครดอด 1342
ในวันที่ 15 โครดอด 1342 หลังจากการประท้วงของประชาชนในการต่อต้านระบบกษัตริปาห์ลาวีที่ได้จับกุมท่านอิมามโคมัยนี ท่านชะฮีด มุเฏาะฮะรีถูกจำคุกพร้อมกับนักการศาสนาคนอื่นๆ และได้รับการปล่อยตัวหลังจากผ่านไป 43 วัน หลังจากการลุกฮือในวันที่ 15 โครดอด ท่านร่วมมือกับพรรคการเมืองและศาสนาในอิหร่าน ในปี 1344 ท่านได้รับรางวัลจาก UNESCO จากการตีพิมพ์หนังสือเรื่องเล่าสอนใจสองเล่ม
ในช่วงเย็นของวันที่ 11 เดือน โอรดีเบเฮ็ช ปี 1358 ชะฮีด มุเฏาะฮะรี ถูกมูฮัมหมัด อาลี บาซิรี สมาชิกของกลุ่มฟูรกอนลอบสังหาร ขณะกลับจากการประชุมที่บ้านของยะดุลลอฮ์ ซาฮาบี ในเช้าวันพฤหัสบดีที่ 12 โอรดีเบเฮ็ช หลังจากพิธีแห่ร่างของท่านในเตหะรานแล้วได้เคลื่อนย้ายร่างของท่านไปยังเมืองกุม อยาตุลลอฮ์ กุลพัยกอนี ได้นมาสให้แก่ร่างอันไร้วิญญาณของท่าน ท่านถูกฝังอยู่ในบริเวณฮะรัมท่านหญิงมะอ์ศูมะฮ์ ใกล้กับกุโบร์ของอยาตุลลอฮ ฮออิรี อยาตุลลอฮ ศ็อดร์ และ อยาตุลลอฮ คูนซอรี ท่านอิมามโคมัยนีออกสาส์นแสดงความเสียใจเนื่องในโอกาสการจากไปของท่าน