ซอฟียุดดีน อัรเดบีลี (650-735 ฮิจญเราะฮ์ศักราช) หรือที่รู้จักกันในนาม เชคซอฟี อัรเดบีลี ผู้บรรลุธรรมและกวีแห่งศตวรรษที่ 8 ของฮิจญเราะฮ์ศักราช เป็นสานุศิษและลูกเขยของ เชค ซอเฮด กีลอนี และบรรพบุรุษของท่านคือ ชาฮ์ อิสมาอีล ที่1 ผู้ก่อตั้งราชวงศ์ Safavid
เชคซอฟี หนึ่งในผู้บรรลุธรรมที่มีชื่อเสียงในสมัยของ Uljaito และบุตรชายของเขาคือ Abu Saeed Bahadur Khan Ilkhani ซึ่งอาศัยอยู่กับสานุศิษของท่านใน Kalkhoran เชคซอฟี เนื่องจากตำแหน่งบรรลุธรรมที่สูงส่งของท่าน จึงได้รับความสนใจจาก Ilkhani ราชวงศ์มองโกลมาโดยตลอด
รัฐมนตรีควอเญะฮ์ รอชีดุดดีน ฟัฎลุลลอฮ์ ฮาเมดอนี ยังให้ความเคารพแก่ท่านเชคซอฟี และยังส่งเงินและสิ่งของจำนวนมากให้กับท่านทุกปีเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับครอบครัว คอเยะฮ์ รอชีดุดดีนได้เขียนจดหมายสั่งการถึง อามีร อะฮ์หมัด ฮากิม อัรเดบีล บุตรชายของเขาว่า ให้ปฎิบัติกับชาวเมืองอัรเดบีลให้ดีที่สุดถึงขนาดที่ว่าเชคซอฟีพึงพอใจ
เชคซอฟีเป็นบุตรชายของชาวไร่ชาวนา ท่านเกิดในปี 650 ฮ.ศ ในหมู่บ้าน Kalkhoran ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอัรเดบีล
เมื่อตอนเป็นเด็ก เชคซอฟี ให้ความสนใจเป็นพิเศษกับเรื่องราวศาสนา ท่านท่องจำอัลกุรอานตั้งแต่เยาว์วัย ในขณะที่กำลังศึกษาเล่าเรียนวิชาพื้นฐาน ท่านได้ฝึกฝนบำเพ็ญตนอย่างเคร่งครัด บางครั้งท่านนมาซและทำการอิบาดัต (นมัสการพระเจ้า) ใกล้หลุมฝังร่างของเชค ฟัรจ์ อัรเดบีลี และบางครั้งท่านนั่งที่หลุมฝังร่างของเชคอบูซะอีด อัรเดบีลี
ภรรยาคนแรกของเชคซอฟี นามว่า บีบี ฟาติมะฮ์ เป็นบุตรสาวของเชค ซอเฮด กีลอนี มีบุตรชายสามคนชื่อ มุฮ์ยิดดีน (เสียชีวิต 724 ฮ.ศ), ศ็อดรุดดีน มูซา (เสียชีวิต 794 ฮ.ศ) และอบู ซะอีด บรรพบุรุษของมารดาของราชวงศ์ Safavid ก็คือ ซอเฮด กีลอนี ซึ่งหมายถึง เชคซอฟี ภรรยาคนที่สองของท่านคือ บุตรสาวของ อาคีสุไลมาน กุลคุลอเนะฮ์และมีบุตรชายสองคนชื่อ อาลาอุดดีน และ ชาราฟุดดีน กษัตริ Safavid สืบเชื้อสายมาจาก ศ็อดรุดดีน บุตรชายคนที่สองของ เชคซอฟี
เชคซอฟี เริ่มศึกษาเล่าเรียนในเมืองอัรเดบีล เมื่อท่านไม่พบนักวิชาการในเมืองนั้นเพื่อศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมได้อีก ท่านก็มองหาชายชราที่จะอบรมสั่งสอนท่าน เมื่อท่านได้ยินว่า เชคนะญีบุดดีน นักวิชาการที่มีชื่อเสียงและผู้บรรลุธรรมอยู่ที่เมือง ชีรอซ ท่านได้เดินทางไปที่ชีรอซ แต่เมื่อท่านถึงชีรอซ เชคนะญีบุดดีนได้เสียชีวิตแล้ว ว่ากันว่า ท่านได้พบกับซะอ์ดี ชีรอซี ณ เมืองชีรอซ
หนังสือชื่อ Qura’a เป็นผลงานของเชคซอฟีเช่นกัน เชคซอฟี อ่านบทกวีภาษาเปอร์เซียที่มีสำเนียงของกีลอน ซึ่งมีเพียงไม่กี่บทที่ยังคงหลงเหลืออยู่
ในช่วงบั้นปลายชีวิต เชคซอฟีได้ไปประกอบพิธีฮัจญ์ ก่อนออกเดินทาง ท่านได้แต่งตั้งบุตรชายของท่าน ศ็อดรุดดีน เป็นตัวแทนของท่าน ท่านล้มป่วยระหว่างทางกลับจากพิธีฮัจญ์ หลังจากป่วยอยู่ 12 วัน ในเช้าวันจันทร์ที่ 12 มุฮัรรอม ฮ.ศ. 735 ได้เสียชีวิตที่เมืองอัรเดบีลด้วยวัย 85 ปี ลูกๆ ของท่านโดยเฉพาะราชวงศ์ Safavid ได้สร้างอาคารอันงดงามเหนือหลุมศพของท่าน ซึ่งปัจจุบันเป็นที่รู้จักในนามสุสาน เชค ซอฟียุดดีน อัรเดบีลี ซึ่งถือว่าเป็นหนึ่งในอาคารทางประวัติศาสตร์อันงดงามของอิหร่าน